برنامه‌نویسی تا کجا؟ – 2

قبل از این‌که نظر خودم رو بگم، بذارید خاطره‌ای تعریف کنم (که درواقع باعث شد تا من این سلسله پست‌ها رو بنویسم): استادی داشتیم که برایمان درس مهندسی نرم‌افزار پیشرفته ارائه میکرد. استاد، در یک شرکت نرم‌افزاریِ معظم سهیم بود و گویا در آن‌جا نقشِ معمارِ نرم‌افزار را هم برعهده داشت. انصافاً شناخت خوبی از فرآیند تولید نرم‌افزار داشت و اطلاعات تئوریک خودش رو هم بروز نگه می‌داشت.

هدف درس، تعریف یک سیستم نرم‌افزاری بعنوان پروژه بود و دانشجوها در طی ترم باید مرحله به مرحله‌ی تحلیل و طراحی سیستم رو انجام می‌دادند و طی جلسات درسی، اون رو برای بقیه هم توضیح می‌دادند تا نظر بقیه رو هم در موردش بشنون. مشکل (از نظر من) زمانی شروع شد که در حال گذر از تحلیل به طراحی بودیم. مواردی پیش می‌اومد که استاد نظراتی می‌داد که من 100٪ با اون‌ها مخالف بودم. حالا چرا؟‌ چون در تفکرات ایشون، محدودیت‌ها و ویژگی‌های پلتفرم نهایی پیاده‌سازی هیچ جایی نداشتند. عقیده داشت که اگر چیزی از لحاظ منطقی درسته، پس حتماً قابل طراحی و پیاده‌سازی شدنه. از نظر استاد، مرحله‌ی پیاده‌سازی صرفاً نگاشت مدل طراحی به یک مدل پیاده‌سازی بود و ازقضا نگاشتی ساده و کم دردسر! من کاملاً مطمئن بودم که استاد هیچ دیدی از برنامه‌‌نویسی نداره و البته خودش هم یک‌بار اعتراف (از دیدِ خودش:‌ افتخار) کرد که بیش از 15 ساله که دیگه هیچ کدی ننوشته!

تنها دلیلی که می‌تونم حرف استاد رو تا حدودی قبول داشته باشم اینه که طراح و معمار یک سیستم نرم‌افزاری، باید دید کلان‌نگر نسبت به پروژه داشته باشن، اما برنامه‌نویسی باعث می‌شه که تاحدودی این کلان‌نگری از بین بره و درگیری با جزییات پیاده‌سازی جای اون رو بگیره. بعلاوه، برنامه‌نویسی پهنای باند (!) زیادی از ذهن فرد رو به خودش اختصاص می‌ده. (و البته بعضی افراد با کلاسِ کاری برنامه‌نویسی هم مشکل دارن!!!)

شخصاً برنامه‌نویسی رو برای تمامی کسانی که بصورت فنی درگیر تولید نرم‌افزار هستند، مفید می‌دونم (فنی، دربرابر مدیریتی) و برای اون‌هم دلایل فراوانی دارم که توضیحشون یک یا دو پست مستقل احتیاج داره.

مثلاً، جلوگیری از دچار شدن در دامِ تبلیغات کمپانی‌های توسعه‌دهنده‌ی پلتفرم‌ها. (خواهشاً یه دفعه‌ی دیگه عنوان دلیل رو بخونید!) توجه دارید که هیچ ماست‌بندی نمیگه ماست من ترشه، در نتیجه کمپانی‌های پلتفرم‌ساز همیشه درمورد پلتفرمی که ارائه می‌دن اغراق میکنن (اگه نخوایم بگیم خالی‌بندی). قبول دارید که تصمیم‌گیری درمورد مسیر آتی شرکت، فقط براساس یک فهرست از ویژگی‌ها چقدر می‌تونه خطرناک باشه. تا زمانی‌که خودتون با رابط پلتفرم نهایی کد ننوشته باشید، نمی‌تونید ریسک کنید و به اون فهرستِ ارائه شده اعتماد کنید. در بهترین حالت، بلایی که ممکنه سرتون بیاد اینه که کمپانی مذکور لیست ویژگی‌ها رو بدون اغراق و با کمال صداقت تهیه کرده باشه، اما طراحی API رو به مزخرف‌ترین شکل ممکنه انجام داده باشه، در نتیجه شما می‌مونید و یه دوره‌ی طولانی از غرزدن‌های developerهای شرکتتون که “آخه اینم شد API” !!!

 

سرتون رو درد آوردم، اگه مجالی بود باز هم در موردش صحبت می‌کنم.