تخصصی‌نویسی: آری یا خیر؟

»» دقت: مخاطبان احتمالی این نوشته، وبلاگ‌نویسانی هستند که در یک حوزه‌ی تخصصی مطلب می‌نویسند.

 

معمولاً کلیشه‌های رایج در مورد وبلاگ‌نویسی، خواسته یا ناخواسته، مواردی رو مطرح می‌کنن که هدفِ اصلی‌شون دستیابی به تعداد «خواننده»ی بیشتره. راجع به این‌که «خواننده» یکی از ارکانِ اصلی وبلاگ‌نویسی‌ست، هیچ شکی نداریم. به قول اون دوستِ‌ بزرگوار؛ اگه قرار بود کسی مطالبمون رو نخونه، خوب می‌رفتیم توی یه فایل ورد یا یه دفترچه‌ی خاطرات می‌نوشتیمش، خیالمون هم راحت می‌شد! (توجه دارید که؛ عرض کردم «خواننده»، و نه «بازدیدکننده»)

بعلاوه، ‌توصیه‌هایی نیز وجود داره که وبلاگ‌نویسان رو تشویق می‌کنه به تخصصی‌ننوشتن؛ عموماً با این استدلال که شما ممکنه خواننده‌های بالقوه‌ی زیادی رو از دست بدید. بذارید اینطور بگم که جوّ فعلی،‌ گرایش به «اعداد و ارقام» داره و به میزان زیادی روی خیلی از ما تاثیرگذار هم بوده:

1- اولین نتیجه‌ی چنین جوی، مشاهده‌ی تعداد زیادی از وبلاگ‌هایی است که «عناوین تخصصی» رو یدک می‌کشن،‌ اما نویسنده‌ی اون‌ها پس از نوشتنِ تنها چند پستِ تخصصی، تغییر رویه می‌ده و تحت یکی از کلیشه‌های رایج شروع به نوشتنِ مطلب می‌کنه. این که هر وبلاگِ‌ تخصصی تا چند وقت می‌تونه به مفهوم واقعی تخصصی بمونه، بسته به میزان مقاومت نویسنده‌اش دربرابر جو رایج وبلاگستان داره. اتفاق دیگه‌ای که ممکنه برای این وبلاگ‌ها بیافته، انصراف نویسنده از ادامه‌ی حیاتِ‌ وبلاگه، که نمونه‌های اون رو هم قبلاً دیدیم و در آینده بازهم خواهیم دید.

2- چه ایرادی داره که هر از چندگاهی وبلاگ‌نویسان آی‌تی مطالبی رو منتشر کنن که مخاطبش عام نیست، بلکه افرادی مثل خودشونه؛ افرادی که تخصصشون آی‌تی هست. اتفاقی که میافته اینه که کامنت‌های اون پست تخصصی‌تر می‌شه و از تعریف و تشکراتِ عادی، تبدیل می‌شه به جایی برای بحث و تبادل‌نظرِ واقعی میان اهالیِ اون رشته؛ که اولین و مهم‌ترین نتیجه‌اش هم دقیقاً همینه: منتفع شدن هر دو طرف از اون مطلب.

آی‌تی رو از این جهت مثال زدم که احساس می‌کنم نویسندگانش بیشتر در معرض چنین جوی هستن و این الزامِ نامحسوس براشون وجود داره که حتماً باید مطلبشون به درد همه بخوره و هر کسی با هر سطحی از اطلاعات بتونه از اون سر دربیاره. اما بنظرم کسی که مثلاً در مورد اقتصاد (یا هر رشته‌ی دیگه‌ای) می‌نویسه، کمتر این دغدغه براش وجود داره.

یه چیز دیگه: تا حالا هیچ دقت کردید که از دیدن کامنت‌هایی که واقعاً به مطلبتون مرتبط میشن چقدر هیجان‌زده می‌شید؟؟!!

3- برای برخی افراد این نگرانی وجود داره که شاید با نوشتن چندین پستِ تخصصی، خوانندگان عادی رو از دست بدهند. ممکنه خواننده‌ها بتصور این‌که دیگه مطالب این وبلاگ به دردشون نمی‌خوره، دیگه سراغش نیان. بنظرم یه راه‌حلِ خام می‌تونه این باشه که در ابتدای پست، بنوعی مخاطب رو آگاه کنیم از نوعِ نوشته، مثلاً بنویسیم:

پیش‌فرض: موضوع 1، موضوع 2، …

و یا هر روش دیگه‌ای که به مخاطبِ‌ عادی کمک کنه که بدون هدردادنِ‌ وقت، سریعاً تصمیم بگیره که “آیا شروع به خوندن کنم یا نه؟”

 

——–

4- ایرادی که به وبلاگ‌های تخصصی گرفته می‌شه، اینه که اگر کسی توی اینترنت دنبال مطلبی بگرده، مطمئناً به زبان انگلیسی جستجو می‌کنه و ترجیح میده به همون زبان هم مطلبش رو مطالعه کنه. حقیقت اینه که این امر تاحدودی صحت داره: ما ایرانی‌ها در گذشته برای تولید محتوا کم‌کاری کردیم و زبان فارسی توی اینترنت یه زبان غنی محسوب نمیشه. اما نکته‌ی امیدوار کننده، تلاش‌های فردی و گروهیِ افرادیه که خیلی از اون‌ها رو همین وبلاگ‌نویسان تشکیل می‌دن، مثل همین پروژه‌ی ویکیپدیای فارسی.

یه نکته‌ی دیگه که منو بشدت امیدوار می‌کنه، دیدن کلیدواژه‌های جست‌وجوی گوگل‌ه که در داشبوردِ وردپرس می‌بینم: برخی از این کلیدواژه‌ها ثابت‌کننده‌ی این هستن که حتی افرادِ متخصص هم ممکنه به زبان فارسی جست‌وجو کنن! اما چیزی که منو ناراحت می‌کنه اینه که چرا من مطلبی درخورِ اون فردِ جست‌وجوگر نداشته‌ام. گاهی اوقات تصور می‌کنم که من با گمراه کردن موتورگوگل در مورد آن کلیدواژه‌ها، ممکنه یه نفر رو از این قضیه که می‌شه به زبان فارسی هم جست‌وجو کرد و نتیجه گرفت، ناامید کرده باشم.

 

نظر اساتیدِ فن دوستان در این‌مورد چیه؟