Users residing in countries on the United States Office of Foreign Assets Control sanction list, including Cuba, Iran, North Korea, Sudan and Syria, may not post Content to, or access Content available through, SourceForge.net. +

برسانید به دست «مملکته داریم» یا هر جای دیگری که متعاقباً مقادیر نامتنابهی فحش نصیب دست‌اندرکاران داخلی و خارجی این تحریم (بخوانید تحقیر) بشه.

در جیمیل، به صفحه‌ی تنظمیات (settings)  رفته، در انتهای صفحه و در بخش General گزینه‌ی:

“Always use https”

را فعال می‌کنیم.

~~~~~

Tagged: امنیت, جیمیل, حریم خصوصی ]]> http://sharpedia.wordpress.com/2009/07/20/be-more-secure-1/feed/ 4 شارپدیا http://sharpedia.wordpress.com/2009/06/26/%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%87%db%8c-%d8%ac%d9%85%d8%b9%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%88%d8%a8%d9%84%d8%a7%da%af%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7/ http://sharpedia.wordpress.com/2009/06/26/%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%87%db%8c-%d8%ac%d9%85%d8%b9%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%88%d8%a8%d9%84%d8%a7%da%af%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7/#comments Fri, 26 Jun 2009 10:37:57 +0000 شارپدیا http://sharpedia.wordpress.com/2009/06/26/%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%87%db%8c-%d8%ac%d9%85%d8%b9%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%88%d8%a8%d9%84%d8%a7%da%af%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7/ ]]> ۱) ما، گروهی از وبلاگ‌نویسان ایرانی، برخوردهای خشونت‌آمیز و سرکوب‌گرانه‌ی حکومت ایران در مواجهه با راه‌پیمایی‌ها و گردهم‌آیی‌های مسالمت‌آمیز و به‌حق مردم ایران را به شدت محکوم می‌کنیم و از مقامات و مسوولان حکومتی می‌خواهیم تا اصل ۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را – که بیان می‌دارد «تشكيل‏ اجتماعات‏ و راه‌ پيمايی‌ها، بدون‏ حمل‏ سلاح‏، به‏ شرط آن‏‌که‏ مخل‏ به‏ مبانی‏ اسلام‏ نباشد، آزاد است» – رعایت کنند.

۲) ما قانون‌ شکنی‌های پیش‌آمده در انتخابات ریاست جمهوری و وقایع غم‌انگیز پس از آن را آفتی بزرگ بر جمهوریت نظام می‌دانیم و با توجه به شواهد و دلایل متعددی که برخی از نامزدهای محترم و دیگران ارائه داده‌اند، تخلف‌های عمده و بی‌سابقه‌ی انتخاباتی را محرز دانسته، خواستار ابطال نتایج و برگزاری‌ِ مجدد انتخابات هستیم.

۳) حرکت‌هایی چون اخراج خبرنگاران خارجی و دستگیری روزنامه‌نگاران داخلی، سانسور اخبار و وارونه جلوه دادن آن‌ها، قطع شبکه‌ی پیام کوتاه و فیلترینگ شدید اینترنت نمی‌تواند صدای مردم ایران را خاموش کند که تاریکی و خفقان ابدی نخواهد بود. ما حکومت ایران را به شفافیت و تعامل دوستانه با مردم آن سرزمین دعوت کرده، امید داریم در آینده شکاف عظیم بین مردم و حکومت کم‌تر شود.

پنجم تیرماه ۱۳۸۸ خورشیدی
بخشی از جامعه‌ی بزرگ وبلاگ‌نویسان ایرانی

Statement by a group of Iranian bloggers about the Presidential elections and the subsequent events

1) We, a group of Iranian bloggers, strongly condemn the violent and repressive confrontation of Iranian government against Iranian people’s legitimate and peaceful demonstrations and ask government officials to comply with Article 27 of the Islamic Republic of Iran’s Constitution which emphasizes "Public gatherings and marches may be freely held, provided arms are not carried and that they are not detrimental to the fundamental principles of Islam."
2) We consider the violations in the presidential elections, and their sad consequences a big blow to the democratic principles of the Islamic Republic regime, and observing the mounting evidence of fraud presented by the candidates and others, we believe that election fraud is obvious and we ask for a new election.
3) Actions such as deporting foreign reporters, arresting local journalists, censorship of the news and misrepresenting the facts, cutting off the SMS network and filtering of the internet cannot silence the voices of Iranian people as no darkness and suffocation can go on forever. We invite the Iranian government to honest and friendly interaction with its people and we hope to witness the narrowing of the huge gap between people and the government.

A part of the large community of Iranian bloggers 
June 26, 2009

سال اول بودیم و کله‌هایمان بعد از کنکور حسابی داغ بود. کتاب دایتل را جلو جلو می‌خواندیم و سرکلاس به استاد برنامه‌نویسی گیر می‌دادیم که اینجور نیست و آنطور است. و صدالبته که نصف سوال‌هایمان چرت و پرت محض بود؛ ولی چه باک که استاد همین را هم تشخیص نمی‌داد بس که بیسواد بود. یکبار آنقدر پیله کردیم که دستش لرزید و ماژیک از دستش افتاد. یکی از بچه‌ها کنار کشید و گفت من دیگر نیستم.

سرلوحه وظیفه‌مان این بود که بیسوادیشان را ثابت کنیم. گاهی درکلاس چیزی نمی‌گفتیم ولی بیرون کلاس کلی دلیل میاوردیم و نهایتاً به این اجماع می‌رسیدیم که "آره بابا، فلانی هم تعطیله. اصلاً‌ همه اینا که از انگلیس مدرک گرفتن، کیلویی بوده مدرکشون…"

سالهای آخر بازهم بی‌حوصله‌تر شدیم. کسی بحث نمی‌کرد، بصورت پیش‌فرض معلوم بود که طرف بیسواد است، مگر اینکه خلافش ثابت می‌شد. شاید حتی بعد از کلاس‌ها هم صحبتی در موردش نمی‌کردیم، ولی مطمئنم که همه در ذهنشان به این فکر می‌کردند که فلانی چقدر بیسواده. بیسوادی محدوده بسیار عظیمی از دلایل را شامل می‌شد. کاری نداشتیم که استاد تعداد مدارکش چندتاست یا از کجا مدرک گرفته، کوچکترین اشتباه را پرچم می‌کردیم و استاد را به خیل بیسوادهای دیگر اضافه می‌کردیم.

آن‌ها هم اصرار داشتند که همواره صحّت این گزاره را تایید کنند. کمتر دیدم که کسی بیش از 3 دقیقه بدون جزوه‌اش حرف بزند. حتی آن مواقع که با صداقت سوال می‌کردی، سریع گارد می‌گرفتند و یا می‌پیچاندند. همه (منجمله استاد) از بحث کردن اصولی گریزان بودیم؛‌ مهم جواب نهایی نبود، مهم فقط بُرد بود. دستت را که بالا می‌بردی – یا بدون مقدمه شروع به صحبت می‌کردی – شروع جنگ بود تا موقعی که پشت یکی به خاک می‌رسید. در انتهای سال چهارم، تعداد نمی‌دانمهایی که شنیده‌ای را می‌شماری، و می‌بینی که به زحمت از انگشت‌های یک دست تجاوز می‌کند.

لیسانس را گرفتیم، شدیم مهندسِ‌ مهندسای عالم و از کیلومترها بالاتر از جو، گاهی هم نیم‌نگاهی به زمین داشتیم…

دوره‌ی فوق‌لیسانس، تازه حالی‌ات می‌شود کجای این دنیا ایستاده‌ای. یهو نگاهت می‌افتاد به تعداد ارجاعات مقاله‌ی فلانی، که تصادفاً همان استادی بود که نتوانست بهمان کوئری تو را تجزیه تحلیل کند و حرصت درآمد از این‌که چرا نگفت نمی‌دانم و تو را پیچاند. یکی دیگر هم هست که تز دکترایش او را در رده‌ی صاحب‌نظرها قرار داده، و خوب که بگردی باز هم هستند از این دست مثالها.

اگر نشسته‌ای که مثل این فیلم‌های صداوسیمایی یک پیغام اخلاقی بگذارم کف دستت، اشتباه کرده‌ای. هرکسی به سهم خودش مقصر بود؛ آن‌هایی که اجازه داده بودند سیستم فسیلشان کند، آن‌هایی که هنوز دانشجوی دکترا بودند ولی استاد راهنمایشان مجبورشان کرده بود درسی که تخصص ندارند ارائه دهند،‌ آن‌هایی که از گفتنِ نمی‌دانم عارشان می‌آمد، آن‌هایی که دانشجو را ابله فرض می‌کردند،

و مایی که در دوران سرکشی بودیم…

در طول روز به کرّات اعمال زیر را (بصورت ناخودآگاه) انجام میدهید:

1 – Copy (فایل یا دایرکتوری؛ فرقی ندارد)

2 – Paste

3 – Rename, Add Timestamp

توصیه پزشکی:

شما به سندرم «عدم شناخت سورس کنترل» مبتلا هستید. اگر تابحال متوجه علایم بیماری‌تان نشده‌اید، بیخیالِ‌ درمان اصولی و یادگیری پایه‌ای سورس کنترل شوید. فقط یکراست بروید به این آدرس و TortoiseSVN را دانلود کنید که اطباء آن را بیشتر توصیه کرده‌اند،‌ هرچند عده‌ای عقیده دارند که برای برخی مبتلایان، داروی قوی‌ای است و امکان اوردوز وجود دارد.

برای مریض‌های ما که تا بحال جواب داده، خیالتان تخت.

جواب: یه آرایه به طول 0 ایجاد کن.

——-

قضیه اصلن طنز و مینیمال‌نویسی و این حرفا نیست. دیالوگ کاملاً واقعیه و همین دیالوگ ساده و پیش‌پا افتاده، یواش یواش داره فلسفه‌ی جالبی پیدا می‌کنه واسه خودش.

2 تا حالت بیشتر نداره؛ یا نرم‌افزارت رو داری بصورت عمومی منتشر میکنی (GPL، Freeware، …)؛ یا اینکه مشتری‌ای داری که باید باهاش چشم‌توچشم بشی. در حالت اول تضمین کردی که فقط به تعداد انگشتای دست نرم‌افزارت رو دانلود کنن و به همون تعداد انگشتای دست هم فحشِ از راه دور بشنوی (شاید هم کمی بیشتر).

در حالت دوم هم مرتباً باید به مشتری‌ات یادآوری کنی که مشکل کارنکردنِ کارت صداش هیچ ربطی به نرم‌افزار شما نداره. از دید اون، این اتفاق از زمانی شروع شده که نرم‌افزار شما رو می‌خواسته نصب کنه و وسطش یه پیغام اِروری که الان هم یادش نیست چی بوده،‌ نشون داده شده.

حالت سوم و چهارمی هم اگه وجود داشته باشه، مطمئن باش که وضعیت فرق چندانی نخواهد کرد.

پس غر زدن موقوفه، حتی اگه هزار تا dependency (**) هم داری، تک تکشون رو چک کن که غفلت موجب پشیمانی است. خصوصاً برای ویندوزی‌ها سنگ تموم بذار، اونها از اولش هم به مراحل سخت نصب و سوال‌های پیچیده عادت نداشتن، چه برسه به حالا که نصّاب ویندوز (***) همه‌ی نصّاب‌ها رو زیر چتر خودش جمع کرده و کاربرا هم یه پله سخت‌گیرتر شدن.

——–

* Installer

** مزخرف‌ترین حالت اینه که به هزارتا نرم‌افزارِ دیگه وابسته باشه سیستم‌تون. مثلاً یه پلاگین واسه یه نرم‌افزار نوشته باشید که خودِ اون از چندتا کامپوننت دیگه استفاده کرده باشه و الخ.

 *** Windows Installer

——–

پ.ن- نسخه Extended بهمراه سکانس‌های حذف شده:

اگه ویژوال استودیویی هستی، پیش از هر چیزی مطمئن شو که ClickOnce بدردت می‌خوره یا نه. فقط با خوندن توضیحاتِ اینکه ClickOnce چی هست و چیکار می‌کنه، نتیجه‌گیری نکن؛ از قیافه‌ی ترسناکش هم نترس. چندتا سناریوی مختلف رو تست کن و بعد بگو نه. این رو هم درنظر داشته‌باش که ClickOnce قضیه آپدیت‌ها رو بخوبی مدیریت می‌کنه اما توی هر راه‌حل دیگه‌ای، وظیفه‌اش به عهده‌ی خودته.

شانس بعدی، درست کردن نصّاب بصورت معمولیه (البته با همون ویژوال استودیو). این یکی بیشتر توی مواردی کاربرد داره که وسط نصب چک‌کردن‌های عجیب و غریب دارید و یا کدهای خاصی رو می‌خواهید اجرا کنید و یا شاید توی بعضی از موارد، ClickOnce نتونسته براتون از پسِ Prerequisiteها بربیاد.

95٪ موارد، این 2تا کار رو راه میندازن. پس الکی سراغ InstallAware، InstallShield و محصولات مشابه نروید که وقت تلف کردنه. نه اینکه محصولات خوبی نباشن، فقط به این دلیل که دفعات اول کمی طول می‌کشه تا دقیقاً بفهمید چی به چیه و کی به کیه. خصوصاً اینکه ساختاری که در اختیارتون می‌ذارن، یه پله نزدیکتر به ساختارِ خام‌ه فایلهای msiه (نسبت به پروژه‌های نصب ویژوال استودیو میگم). بنابراین احتمال گیج شدن خیلی بالاست. بعلاوه شاید نیازتون رو هم اشتباه تشخیص بدید و بشینید برای تمام کارهایی که با کلیک می‌تونستید انجام بدید، اسکریپت بنویسید!

واضحه که تست نصّاب از درست کردنش هم سخت‌تره، پس یا تستش نکن، یا اگه تست می‌کنی روی سیستم‌های development نباشه که فقط خودتو گول زدی! برو سراغ Virtual PC یا VMWare و سعی کن از Snapshot لذت ببری، هرچند که مجبور باشی n حالت مختلف رو تست کنی!

1. این دعواهای عصبی (و بعضاً خنده‌دار) وبلاگستان رو میگم. عادت کرده‌ایم تا یه نفر چندتا نوشته میذاره توی وبلاگش که خیلی با تفکراتمون جور در میاد؛ اول از همه با تشویقاتمون میبریمش فضا. یعنی تو آسمون، یه جایی که از بودن در اونجا کلی کیفور بشه. بصورت ناخودآگاه یا آگاهانه هم سعی میکنیم کمکش کنیم طیف و تعداد مخاطبهاش بیشتر بشه، آخه هیچ‌چی نباشه اون داره حرفایی میزنه که با عقاید ما جور درمیاد (و البته احتمالاً خودمون نمیتونستیم به این راحتی اونا رو منتقل کنیم).

چندوقتی میگذره و طرف جنبه‌های دیگه‌ای از خودشو رو میکنه. واکنش ما چیه؟ “:هی؛ یواش‌تر، کی گفت بدون هماهنگی با من این حرفا رو بزنی؟!”. کامنتدونیِ طرف رو هم به جای ابراز عقیده، پر میکنیم از اجبار عقیده. تو خوب بودی واسه زمانی که حرفات با تفکرات من جور در میومد، نه حالا که تیریپ “مستقل” برداشتی‌! حیف اونهمه لینک که از تو به ملت دادم!

همه‌ی این حرفا رو فکر نکنید چاله‌میدونی بهش میگیما، نه بابا. ماشاالله فحش دادنمون هم مثل بقیه‌ کارامون مدرن شده. بلدیم چی بگیم که بدون یه کلمه (حتی یه حرف!) رکیک، مخاطبمون رو تخریب شخصیتی کنیم. آفرین، احسنت به ما!

2. دروغ چرا، من هم از خیلی‌ها توی وبلاگستان خوشم نمیاد. آدمیزاده دیگه! اگه بعد از یه مدت احساس کنم که دیگه نوع نگاه و نوشته‌های یه نفر رو نمیپسندم، از توی گودر حذفش میکنم. اینجوری جلوگیری میکنم از اینکه درآینده دشمن خونیِ اون فرد بشم!!! اصلاً هم از اینکه نوشته‌هاش رو از دست بدم نگران نیستم، چون اگه مطلب خیلی خوبی بنویسه، با احتمال خیلی زیادی توی گودر تشریک (شِیر) میشه و میرسه دستم، به همین راحتی.

اما نمیدونم بعضی‌ها چرا اصرار دارن خودشون رو دِق بدن! طرف به اوج نفرت از یه بلاگِر رسیده، ولی بازم مطالبش رو  دنبال میکنه! والا !

]]> http://sharpedia.wordpress.com/2008/08/20/%d8%a8%d9%84%d8%a8%d8%b4%d9%88%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%ac%d8%b2%db%8c%d8%b1%d9%87/feed/ 4 شارپدیا http://sharpedia.wordpress.com/2008/07/17/%d8%aa%d8%a7-%d8%a2%d8%ae%d8%b1%db%8c%d9%86-%d9%82%d8%b7%d8%b1%d9%87%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d9%86-2/ http://sharpedia.wordpress.com/2008/07/17/%d8%aa%d8%a7-%d8%a2%d8%ae%d8%b1%db%8c%d9%86-%d9%82%d8%b7%d8%b1%d9%87%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d9%86-2/#comments Thu, 17 Jul 2008 20:29:43 +0000 شارپدیا http://sharpedia.wordpress.com/2008/07/17/%d8%aa%d8%a7-%d8%a2%d8%ae%d8%b1%db%8c%d9%86-%d9%82%d8%b7%d8%b1%d9%87%db%8c-%d8%ac%d8%a7%d9%86-2/ ]]> یک خونواده‌ی فرضی رو درنظر بگیرید. درنظر بگیرید که مرد خونواده دستِ بزن داره و هر از گاهی، زن و بچه‌ی خودش رو مورد ضرب و شتم قرار میده.

تا جاییکه من خبر دارم، اهالی خونه خیلی محتاطانه سعی میکنن مراعات آقا‌شون رو بکنن؛ مواقعی که خسته‌اس خیلی دور و برش نپلکن؛ زیاد سوال پیچش نکنن؛ اگه خرجیِ خونه کم داد به همون کم قانع باشن و … ؛ همین که سایه‌ی یه مرد بالا سرشونه، واسشون کافیه. معتقدند که نباید به خاطر این مسایل پیش پا افتاده، جایگاه خانواده رو متزلزل کرد.

قضیه زمانی جالب‌تر می‌شه که بدونید اون پدر فرضی، بیرون از خونه همه کاری می‌کنه جز کارکردن! از … بگیرید تا …! نگرانی هم از بابت خرج و مخارجِ خودش نداره؛یه پول گنده‌ای بهش ارث رسیده که تمومی نداره. یه کمی از همون پول رو هم آخر هر ماه میده زن و بچه‌اش.

براتون سوال پیش نیومده که زن و بچه‌ی این آقا دربرابر ایشون چکار میکنند؟‌ به پلیس زنگ میزنن؟‌ به دادگاه شکایت میکنن؟ خودشون تلافی میکنن؟ پیش در و همسایه گله و شکایت میکنن؟

راستش پلیس و دادگاه که نه؛ ولی یک بار که زنِ بیچاره سفره‌ی دلش رو واسه همسایه‌ای باز کرده بود و در و همسایه خبردار شده بودند که این آقا توی خونه دستِ بزن داره، زن و بچه‌اش چند هفته‌ای از خونه بیرون نیومده بودن. بعد از چند هفته، هنوز هم بوضوح جای کبودی رو میشد توی صورتشون دید.

اما، اشتباه نکنید: اهالی خونواده از ترس نبود که به پلیس و دادگاه شکایت نمیکردن. نفسِ “خانواده”، اونقدر بین اهالی خونواده باارزش بود که به هیچ‌قیمت حاضر نبودند خونوادشون از هم بپاشه…

….

راستش من تا اینجای قصه‌ رو بیشتر نمی‌دونم. اگر عمرم قد داد و چیز جدیدی اتفاق افتاد، براتون تعریف میکنم.

فقط اینو بدونید که سرنوشت این خونواده ذهن خیلی‌ها رو مشغول خودش کرده، و البته گویا از دست هیچ‌کس هم کاری برنمیاد. همه به تماشا مشغولند.

قضیه زمانی جالب‌تر می‌شه که بشه اون ساختمان رو به تعداد کافی تکثیر کرد و فرستاد توی بازار. بگذریم که این وسط مشتری‌های دارای دستگاه تکثیر هم برای خودشون دردسر جداگانه‌ای هستند.

ناگفته پیداست که این مساله یکی از دغدغه‌های شرکت‌های نرم‌افزاری توی ایران بوده و هست. درکنار دغدغه‌هایی مثل کپی‌رایت،‌ نرم‌افزار توی ایران فقط این تقابلِ بین خودی‌ها رو کم داشته؛ تقابلی که هر بار وقوعش می‌تونه صدمات جبران‌ناپذیری به بدنه‌ی نرم‌افزارِ ایران بزنه.

 
رویه اینطور بوده و هست که شرکت‌ها عموماً زمانِ بستن قرارداد، افراد رو ملزم به امضای یه تعهدنامه می‌کنن؛ و گاهی ممکنه که از اون فرد سفته هم بعنوان ضمانت اجرای تعهدنامه بگیرن (که البته این کمتر پیش میاد). اگر بحث سفته رو کنار بذاریم،‌ موضوع تاحدود زیادی خنده‌دار می‌شه و اون تعهدنامه هم در حد یک کاغذِ بی‌مصرف تنزل پیدا می‌کنه.

اما چاره چیست؟ در نبود یک چارچوب قانونیِ محکم و منسجم، چه راهکاری جز اطمینان کردن وجود داره؟‌ بنظرتون آیا در این‌طور موارد هنوز هم می‌شه به طناب پوسیده‌ی اخلاقیات چنگ زد؟ اگر نه، پس چه باید کرد؟

تیم توسعه‌ی گوگل ریدر هم که ماشاالله همه تنبل! 2 سال طول میکشه تا یه چیزِ جدید رو بهش اضافه کنن! در حال حاضر همه کاربرانش متفق‌القول هستند که گوگل ریدر (حداقل) 2 تا چیز اساسی رو کم داره:

1- امکانِ تشریک برای یک یا چند فردِ خاص.

2- حذف آیتم‌هایی که بیش از چندبار تشریک شده‌اند (نبودن این ویژگی واقعاً فاجعه است! هیچ میدونید تا حالا چندبار شده که یک مطلب رو تا نصفه بخونم و تازه یادم بیاد که اینو قبلاً یه جایی دیدم؟!)

من هم مجبور شدم یه تگِ جدید توی گوگل ریدر درست کنم و مطالب نرم‌افزاری-برنامه‌نویسی رو بصورت دستی تگ بزنم و نهایتاً اون تگ رو عمومی کنم.

این هم لینکش: مرتبط با برنامه‌نویسی و نرم‌افزار

سوال اساسی: چرا وبلاگستانِ فارسی زبان اینقدر گوگل ریدر رو دوست داره؟

——–

* از نوشتن share بصورت شیر خوشم نمیاد، از طرف دیگه معادل به اشتراک گذاری هم یه جورایی طولانیه؛ حتی اگه تشریک اینجا معادلِ مناسبی نباشه، باز هم از هیچ‌چی بهتره.

1- گوگل: ارتباط دادن گوگل به دنیای متن‌باز و سپس نتیجه‌گیری از اون، ممکنه توام با اشتباه باشه. جنسِ خدمات گوگل چیزی نیست که توی لیسانسهای متن‌باز پیش‌بینی شده باشه. اصولاً این نکته راجع به تمامی سرویس‌های وب صادقه. متن‌باز از اساس برای مفهومی به اسم نرم‌افزار تعریف شده و مفاهیمی مثل سرویس‌های وب رو شامل نمیشه. اصلاً یه سوال جالب: مفهوم نرم‌افزارِ آزاد و متن‌باز رو داخل چه حوزه‌های دیگه‌ای هم میشه وارد کرد؟!

قبلاً دیدیم که ویکیپدیا تونسته روحِ حاکم بر متن‌باز و نرم‌افزارِآزاد رو وارد دنیای دایره‌المعارف (و بطور کلی تولیدِ اطلاعات) بکنه؛ روند کار هم تاحدودی شبیه به متن‌بازه: هرجا که احساس کردید اشتباهی وجود داره و یا شما میتونید بهبودی ایجاد کنید، منبع (دراینجا، اطلاعات) رو اصلاح می‌کنید و دردسترس بقیه قرار می‌دید.

برگردیم به مساله‌ی بغرنج گوگل. همینجا هم اشاره‌ای کرده بودم که شرکتی مثل گوگل داره بشدت از پروژه‌های متن‌باز حمایت میکنه (یه سرچ توی گوگل می‌تونه اینو ثابت کنه!). از طرف دیگه، دیدیم که راجع به سرویس‌های وبی‌اش هم نمیتونیم حرفی بزنیم (چون متن‌باز اصلاً اینجا به‌میان نمیاد). ولی نگاهی بیندازید به محصولاتِ  دسکتاپِ گوگل. کدومشون متن‌باز هستند؟ (من که سرچ کردم و  اینجا رو پیدا کردم، ولی گویا هیچ‌کدوم از برنامه‌های دسکتاپش متن‌باز نیستند).

حرفی که توی مطلب پیش قصد داشتم بگم این بود که اگر طرفدار نرم‌افزار آزاد (و متن‌باز) هستیم، باید حواسمون به امثال گوگل باشه. من حس میکنم گوگل خودش رو پشت متن‌باز قایم میکنه و واقعاً به روحِ حاکم بر اون وفادار نیست، چه برسه به نرم‌افزارِ آزاد!

(برداشت اشتباه نکنید، گوگل بد نیست، اما شروره!)

2- تفاوت متن‌باز و نرم‌افزار آزاد: وقتی که خود استالمن به این خوبی راجع به قضیه توضیح داده، چرا من حرفی بزنم؟! بحث بر سر اینه که لیسانس‌های متن‌باز تا چه حدی می‌تونن 4 اصلِ اساسیِ نرم‌افزارِ آزاد رو پوشش بدن؟ استالمن میگه «تا حدود زیادی». ولی نکته‌ی اصلی اینه که هرچقدر آرمان‌هاتون از واقعیت‌های دنیای فعلی فاصله‌ی زیادی داشته باشه، به همون اندازه مدون کردن اون به شکل قوانینِ امروزی سخت‌تره.

3- متن‌باز چیه؟‌ نرم‌افزار آزاد؟‌!!

شرمنده،‌ پس تا الان داشتید راجع به چی می‌خوندید؟‌ اگر مطمئن نیستید که این‌دو رو بخوبی میشناسید یا نه،‌ اول از همه از سایت رسمی gnu کمک بگیرید.(لزومی داره که ویکیپدیا رو هم یادآوری کنم؟) هرجا هم که به مشکلی برخوردید، یه نفر توی وردپرس هست که تخصصش همینه: جنابِ امین سایبرتاکس!

سناریوی اول: سان میکروسیستمز (Sun) یکی از غول‌های دنیای نرم‌افزاره (غولی حتی به بزرگی مایکروسافت). بعلاوه سان از حامیان اصلی متن‌باز بشمار میاد و مهم‌ترین پلتفرمِ نرم‌افزاریِ خودش (جاوا) رو تحت لیسانس‌های متن‌باز منتشر می‌کنه. سان توی دانلودِ بسته‌های نرم‌افزاری‌اش خیلی سفت و سخت عمل می‌کنه و همانند IBM پیش از دانلود چک می‌کنه که آیا شما جزو کشورهایی مثل ایران هستید یا خیر و ممکنه اجازه‌ی دانلود به شما نده.

حالا این رو داشته باشید تا بهتون از MySQL بگم که یه پایگاه داده‌ی متن‌بازه و مقبولیت زیادی بین لینوکسی‌ها (و حتی ویندوزی‌های متن‌بازپسند) داره. شرکت MySQL تونست طی چند سال خودش رو به پای غول‌هایی مثل Oracle برسونه (و صدالبته با حمایت کاربرانِ متن‌باز) و همین چند ماه پیش، پیشنهاد خرید از طرف Sun رو قبول کرد. نتیجه: مثل بقیه‌ی محصولاتِ سان، امکان دانلودِ MySQL از شما گرفته شده.

سناریوی دوم: گوگل که معرف حضور همگی هست. گوگل با سرویس‌های متنوع خودش، نوع جدیدی از خدمات رو به کاربران اینترنت معرفی کرده و مهم‌ترین وجه تمایزش با بقیه سرویس‌دهنده‌های اینترنتی اینه که سعی میکنه خودش رو متمایز نشون می‌ده. گوگل از ما میخواد که شعارِ معروفش (شرور نباش: Don’t be evil) رو باور داشته باشیم و بهش کاملاً اعتماد کنیم. از سوی دیگه، گوگل با دیدن تجربه‌های موفقی مثل فایرفاکس، اعتقاد راسخ پیدا کرده که در رقابت فعلی، متن‌باز نهایتاً پیروز می‌شه و بنابراین سعی میکنه همون‌طور که فایرفاکس اعتماد جامعه‌ی متن‌باز رو کسب کرد و گروه بزرگی از برنامه‌نویسانِ داوطلب رو دور هم جمع کرد، خودش رو حامی متن‌باز نشون بده. گوگل در راستای اینکه ثابت کنه چقدر به آزادیِ نرم‌افزار و اطلاعات معتقده، در توافقاتِ خودش با دولت چین (+)، نتایج جستجوهای چین رو بصورت متفاوتی از بقیه‌ی کاربران دنیا نمایش میده و به‌این‌ترتیب نشون داد که برای اول ماندن، حتی به سانسور دولتی هم اعتقاد داره.

سناریوی سوم: ویکیپدیا، مروج سبک جدیدی از تولید اطلاعات بصورت جمعی‌ه. یکی از وبلاگ‌نویس‌ها اشاره خوبی کرده بود که ویکیپدیا بنوعی مفهوم متن‌باز رو وارد حوزه‌ی دایره‌المعارف کرد و حتی در حوزه‌های دیگه هم اون رو جا انداخت (پیشوند ویکی بیشتر از اینکه اشاره به پلتفرم نرم‌افزاریِ یه سایت داشته باشه، دربرگیرنده‌ی نوع نگاه حامیانِ اون سایت به تولیدِ اطلاعاته). بنیانگذار ویکیپدیا چندوقت پیش توی یه مصاحبه (+) اعلام کرد که حاضره سایتش توی چین بصورت کامل مسدود باشه، اما اطلاعاتِ سایتش رو به دلخواه دولتِ چین تغییر نده و زیربارِ سانسورِ دولتی نره.

سناریوی چهارم: گوگل بخش Code Search رو که برای جست‌وجو در میان کدهای متن‌باز بکار می‌ره، دوباره به روی کشورهایی مثل ایران بست.

…

همه‌ی مثال‌های بالا، باعث می‌شن تا من به متن‌باز فقط به شکل یه مدلِ تجاریِ موفق نگاه کنم و نه بیشتر. باور کنید متن‌باز واقعاً شاهکاره! می‌تونید براحتی و با کمک افراد داوطلب، نرم‌افزاری داشته باشید که به خوبیِ نرم‌افزارهای متن‌بسته (؟!) و حتی بهتر از اون‌ها عمل کنه. سرعت بروزرسانی‌های نرم‌افزارتون بشدت بالا می‌ره، کیفیتِ خدماتتون بهبود پیدا می‌کنه و … . می‌شه هزاران صفحه مطلب درباب مزایای متن‌باز نوشت و بازهم هیچ‌کدوم از این دلایل باعث نمیشن که من به متن‌باز به‌عنوان چیزی غیر از یه مدلِ تکنیکی-تجاریِ موفق در حوزه‌ی نرم‌افزار نگاه کنم.

من توانایی‌های متن‌باز رو درک می‌کنم اما بعنوان یه قبله‌ی آمال بهش نگاه نمی‌کنم و براش تقدس قائل نیستم. تاریخ نشون داده که مطمئناً انسانهایی پیدا می‌شن که از چنین مضامینی به بهترین شکلِ ممکن برای رسیدن به قدرت (و البته ثروت) استفاده کنن و حتی با سوءاستفاده از مفاهیمِ کاملاً انسانی، جنایت‌های فجیعی مرتکب بشن. در دنیای فعلی، جنایت دیگه کشتن آدم‌ها نیست، مسدود کردنِ دسترسیِ انسان‌ها به اطلاعات، اصلی‌ترین جنایتِ مدرن ازنظر من محسوب می‌شه.

بهمین دلیل گوگل، مایکروسافت، سان، IBM‌ و همه‌ی این غول‌ها برای من جایگاه یکسانی دارند، به هیچ‌کدوم بیشتر از بقیه اعتماد ندارم و درعین حال سعی می‌کنم خدماتِ نرم‌افزاریِ همشون رو بشناسم و ازشون به بهترین شکل ممکن در جایگاهِ شغلی‌ام استفاده کنم. درضمن اپن‌سورس‌ی هم که قرار باشه قوانین ایالات متحده یا هر جای دیگه‌ای روش اعمال بشه رو به‌هیچ‌عنوان قبول ندارم.

درعین‌حال من برای نرم‌افزارِ آزاد احترام قائلم و حتی شاید بشه گفت بعنوان قبله‌ی آمال بهش نگاه می‌کنم.

متن‌باز همون نرم‌افزار آزاد نیست، متن‌باز فقط یک مکانیزم موفق برای توسعه‌ی نرم‌افزاره، و البته برای شرکت‌های فعلی، اهرم قدرتمندی برای کنار زدن رقبای سنتی. درحالی‌که «آزادیِ نرم‌افزار» به آزادیِ انسان‌ها فکر می‌کنه و نه پول و قدرت.

در این‌که روزی حتی مایکروسافت هم به متن‌باز روی بیاره (که مقدماتش با انتشار کدهای دات‌نت آغاز شده) هیچ شکی نیست. اما چه کسی می‌دونه که نرم‌افزار آزاد (دقیقاً به همون معنایی که افرادی همچون استالمن بهش معتقدند) آیا واقعاً وجود خواهد داشت؟ اصلاً یه سوال اساسی: نرم‌افزار آزاد در چه دنیایی امکان بروز پیدا می‌کنه؟

یقیناً روزی میرسه که همه‌ی شرکت‌های نرم‌افزاری دنیا محصولاتِ خودشون رو با لیسانس متن‌باز ارائه کنند، اون زمان شاید فهمیدن اینکه چه کسی واقعاً به آزادیِ نرم‌افزار عقیده داره و چه کسی نداره، راحت‌تر از حالا باشه. فعلاً مجبوریم صبر کنیم و منتظر باشیم.

———–

اگر درجایی از نوشته احساس کردید که اشتباه می‌کنم، حتماً با من درمیان بذارید.

خالق بهترین لحظه‌های نوجوانیِ من درگذشت…

بعد از شنیدن خبر، رفتم دوباره سری به کتابهاش زدم؛ دوباره چندتا از داستان‌های کوتاهش رو خوندم؛ هیچ فکر نمی‌کردم که هنوز هم داستان‌هاش اینقدر برام تاثیرگذار باشه.

باید خواننده‌ی داستان‌های علمی‌تخیلی باشی تا عمیقاً تفاوت بین دنیای کلارک و بقیه‌ی نویسنده‌های این سبک رو احساس کنی. داستان‌های کلارک برخلاف داستان‌های آسیموف‌ه که عموماً برپایه‌ی یک دنیای منطقی بناشده‌اند. کافیه فقط نگاهی به داستان کوتاه «دیده‌بان» بندازید تا متوجه بشید منظورم چیه. آسیموف دنیاهای محتملِ آینده رو تصویر می‌کرد و کلارک دنیاهایی که شاید هیچ‌گاه نبوده‌اند و نخواهند بود، دنیاهایی که یقیناً غرق در حیرت و شگفتی‌تان خواهد کرد.

یادش گرامی باد.

از کلارک:

“Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic.”

“Somewhere in me is a curiosity sensor. I want to know what’s over the next hill. You know, people can live longer without food than without information. Without information, you’d go crazy.”